Nowowiejski!

Chcecie się Państwo poczuć jak w Bajce? Będzie to możliwe właśnie na tym koncercie. Uwertura fantastyczna Bajka wprowadzi publiczność w baśniowe nastrój, Koncert wiolonczelowy Nowowiejskiego – zadziwi, a Suity Arlezjanki – porwą swą narracją.

Wprowadzenie do koncertu – Witold Paprocki
Sala Kameralna Filharmonii | 18:00

Wykonawcy:

• Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Warmińsko-Mazurskiej
• Mirosław Jacek Błaszczyk – dyrygent
• Marcin Zdunik – wiolonczela
• Witold Paprocki – słowo o muzyce

Program:

• Stanisław Moniuszko – uwertura fantastyczna Bajka
• Feliks Nowowiejski – Koncert wiolonczelowy e-moll op. 55
• Georges Bizet –  I suita Arlezjanka, II suita Arlezjanka

Dawno, dawno temu… 

Uwertura fantastyczna Bajka — opowieść zimowa to jeden z najczęściej wykonywanych utworów przeznaczonych na orkiestrę symfoniczną naszego narodowego pieśniarza, Stanisława Moniuszki. Zespół ten nie był jego ulubionym aparatem wykonawczym* — pośród, co prawda, nie podąża za programem pozamuzycznym, ale od pierwszych dźwięków słuchacz zapraszany jest do jakiegoś baśniowego, urojonego świata, który rządzi się swoimi prawami…

Koncert wiolonczelowy e-moll op. 55 Feliksa Nowowiejskiego utrzymany jest w klasycznej, 3-częściowej formie. Składają się na nią: Allegro con brio (tj. żywo, z werwą — i taka właśnie jest część pierwsza), Aria — Andante tranquillo (odznaczająca się ciekawymi rozwiązaniami harmonicznymi) oraz finał: Passacaglia — Allegro moderato (o bardzo nieoczywistej narracji i bardzo ciekawym sposobie realizacji tej barokowej formy). Kompozytor i pianista Bartosz Witkowski na łamach Ruchu Muzycznego tak określił całość: „(…) Koncert wiolonczelowy op. 55 [to] jeden z niewielu znaczących przedwojennych polskich utworów gatunku (wybija się jeszcze Maklakiewicz). Zadedykowany Dezyderiuszowi Danczowskiemu (dziadkowi Kai), rozwija się na zasadzie ciągłej, zaciętej walki solisty z zespołem. Już początek, z wyłaniającą się wiolonczelą, stawia wykonawcy nie lada wyzwanie; później jest jeszcze więcej popisów i technicznych sztuczek. (…) Wyrównana barwa idealnie niesie się nad orkiestrą, a solowe fragmenty, jak choćby wspaniała kadencja w centralnej Arii, są soczyste i pełne blasku. Nowowiejski w obu koncertach operuje sporym składem, jednak wyraziście rozgranicza odcinki tutti od tych impresjonistycznych, o skromniejszej obsadzie, w których uwagę zwracają hipnotyczne połączenia brzmień z wyeksponowanymi harfą i czelestą”**.

Na deser — obydwie suity Arlezjanki Georgesa Bizeta. Tytuł nawiązuje do prowansalskiego miasta Arles, obecnie kojarzonym głównie z Vincentem van Goghiem. Wszystko zaczęło się od teatru. Théâtre du Vaudeville w Paryżu zamówił u Bizeta muzykę do sztuki Alphonse’a Daudeta o tym samym tytule, której treścią jest samobójstwo młodzieńca spowodowane szaleńczą miłością. Léon Carvalho, który jako dyrektor teatru, był zleceniodawcą kompozytora, tak ponoć tak skomentował ten cokolwiek ciężki temat: „Utwór jest odrobinę zbyt ponury jak na mój teatr, ale myślę, że muzyka będzie stanowić potężną atrakcję i nieco złagodzi okrucieństwo sztuki”. Niestety, pierwsza wersja dzieła okazała się nie trafiać w gusta publiczności. Bizet szybko ją przerobił i z miejsca stała się sukcesem do tego stopnia, że kolejne numery muzyki scenicznej stały się po latach częściami jednej, a następnie dwóch suit, które stanowią dzisiaj popularny repertuar koncertowy na całym świecie***. Trudno się dziwić — muzyka ta jest bogata, słoneczna (pomimo tematyki), bezpretensjonalnie teatralna i niezwykle wciągająca. 

Agnieszka Teodora Żabińska

*https://pwm.com.pl/pl/sklep/publikacja/utwory-orkiestrowe,stanislaw-moniuszko,101,ksiegarnia.html (dostęp 21.11.2025 r.)

** https://ruchmuzyczny.pl/article/3503 (dostęp 21.11.2025 r.)

 *** https://talus.artsci.wustl.edu/bizet/works/Arlesienne.html (dostęp 21.11.2025 r.)

Nuty do Koncertu wiolonczelowego e-moll op. 55 Feliksa Nowowiejskiego pozyskano dzięki uprzejmości i w ramach serdecznej współpracy międzyinstytucjonalnej ze zbiorów i w opracowaniu Filharmonii Poznańskiej im. Tadeusza Szeligowskiego.

Bilety w cenie:
Normalny 70 zł
Ulgowy 50 zł
Karta dużej rodziny 30 zł (do nabycia w kasie)
Karta seniora 35 zł (do nabycia w kasie)