Repertuar

12 czerwca 2021

sobota

godz. 18:00

sala koncertowa Filharmonii im. Karola Szymanowskiego w Krakowie

kup bilet

„Powrót syna marnotrawnego” F. Nowowiejskiego w Krakowie

Piotr Sułkowski – dyrygent
Agnieszka Rehlis – mezzosopran
Arnold Rutkowski – tenor
Łukasz Konieczny – bas
Chór Filharmonii im. Karola Szymanowskiego w Krakowie
(przygotowanie chóru – Piotr Piwko)
Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Warmińsko-Mazurskiej

 

Oratorium Powrót syna marnotrawnego Feliks Nowowiejski napisał w 1901 roku podczas pobytu w Berlinie, gdzie studiował pod kierunkiem znakomitego kompozytora i dyrygenta Maxa Brucha. Niemiecki twórca bardzo cenił swojego zdolnego ucznia: nazywał go pieszczotliwie „Felice Nowo”, powierzał mu nierzadko instrumentowanie swoich dzieł. Jak pisali we wspomnieniach synowie Feliksa Nowowiejskiego: „Rudowłosy mistrz ukochał młodzieńca jak syna”. Istnieją również pogłoski na temat uczuć, które miały nawiązać się pomiędzy jedyną córką Brucha, Margarete, a młodzieńcem z Barczewa. Faktem jest, że Nowowiejski skomponował pieśni do słów młodej pisarki, utwory jednak niestety zaginęły.

 

Wpływ berlińskiego nauczyciela, a także innych późnych romantyków, szczególnie może Antonína Dvořáka, słychać w młodzieńczym oratorium opartym na historii biblijnej. Inspiracja nowotestamentową przypowieścią nie jest tu jednak dosłowna, podobnie jak to było w przypadku powstałej kilkanaście lat wcześniej sceny lirycznej–kantaty Claude’a Debussy’ego do libretta Édouarda Guinanda o synu marnotrawnym L’Enfant prodigue. Zarówno francuski autor, jak i niemiecki librecista Nowowiejskiego Theobald Rehbaum usunęli z historii postać prawego brata, natomiast dodali figurę matki. To właśnie matka od razu przebacza zbłąkanemu synowi, natomiast serce ojca okazuje się znacznie bardziej zatwardziałe niż w opowiedzianej przez Jezusa paraboli. Takie poszerzenie obsady o głos kobiecy oraz dodanie konfliktu – żona musi przekonywać swego surowego męża, aby przebaczył ich synowi – dało kompozytorowi możliwość skorzystania z większej palety środków muzycznej ekspresji.

 

Jak zwykle u Nowowiejskiego urzeka bogata, zmysłowa instrumentacja: orkiestra symfoniczna została poszerzona o zwiększony zestaw perkusyjny zawierający m.in. lyrę, rodzaj dzwonków, a także o czelestę, harfę i ukochane przez Feliksa organy. Jak pisze w biografii Nowowiejskiego Marcin Gmys, do uwertury dzieła należałoby raczej zastosować niemiecki, ukuty przez Wagnera termin Vorspiel. „W przypadku tego rozbudowanego utworu nie mamy bowiem do czynienia ze zwykłą składanką motywów, które potem będą się przewijać przez dzieło, lecz spójną opowieścią, poniekąd stanowiącą streszczenie całej, rozbudowanej kompozycji”. W uwerturze odzywają się echa Berlioza i Wagnera, wyłaniają się również motywy przewodnie: akordy grane przez fagoty, kontrafagot, blachę z tłumikami, smyczki i organy symbolizują surową postać Ojca, natomiast wiolonczele i altówki grają melancholijny temat Syna.

 

Każda z trzech części dzieła zatytułowanych Syn, Matka i Ojciec, poprzedzona jest krótkim motetem a cappella na chór czterogłosowy: wstępy te to najwcześniejsze utwory chóralne Nowowiejskiego. Trzy głosy solowe: mezzosopran (Matka), tenor (Syn) i bas (Ojciec) wypowiadają się pojedynczo, by spleść się dopiero w finale, w tercecie pogodzonej rodziny. Jednak prawdziwym ukoronowaniem dzieła jest popis chórów, o którym Marcin Gmys pisze: „Jest to niemal narcystyczny pokaz kontrapunktycznej tężyzny 25-letniego artysty, który mimo młodego wieku potrafił wyciągnąć trafne wnioski z analiz partytur Beethovena, Brahmsa czy nawet swojego mistrza Brucha, twórcy niejednego udanego oratorium”.

 

Dając się porwać monumentalnej urodzie Powrotu syna marnotrawnego warto mieć w pamięci dwa fakty. Po pierwsze Nowowiejskiemu nigdy nie było dane usłyszeć dzieła w całości. Po drugie jest to jedno z pierwszych w ogóle oratoriów na gruncie muzyki polskiej. Światowe prawykonanie dzieła odbyło się dopiero w 1993 roku w Olsztynie. Jak pisali synowie kompozytora, „zapytywany o swoje reprezentacyjne prace, ojciec lubił wskazywać na finał Powrotu”. Oby polscy wykonawcy i publiczność postąpili jak skruszony syn marnotrawny i powrócili do tej znakomitej, a tak wciąż zapomnianej twórczości mistrza z Barczewa.

 

Agnieszka Rehlis
Ukończyła Akademię Muzyczną we Wrocławiu w klasie Barbary Ewy Werner.
Przed 2007 rokiem była solistką Opery Wrocławskiej, gdzie zaśpiewała wiele znaczących partii operowych. Wystąpiła m.in. jako Laura w premierze „Giocondy” Ponchiellego zrealizowanej na Odrze we Wrocławiu (TVP, 2003) oraz jako „Aza” w Manru Paderewskiego (DUX, nagroda Fryderyk w kategorii: najwybitniejsze nagranie muzyki polskiej, 2004).

Od 2007 roku pracuje jako artystka niezależna. Przez wiele lat specjalizowała się w działalności koncertowej, w repertuarze ma ponad 80 pozycji tego typu, od utworów Bacha po Pendereckiego. Koncertowała w salach filharmonicznych w Polsce i Europie (Niemcy, Holandia, Francja, Włochy, Ukraina, Litwa, Austria, Łotwa, Rosja, Słowenia, Hiszpania, Szwajcaria). Brała udział w wielu międzynarodowych festiwalach, m.in. Wratislavia Cantans, Festiwalu Chopinowskim w Dusznikach-Zdroju, Festiwalu Probaltica w Toruniu, Usedomer Musikfestival w Peenemünde, Festival Pablo Casals w Prades, Casals Festival na Portoryko, festiwalach muzyki sakralnej w Marsylii i Norymberdze, George Enescu Festival (Bukareszt), Rheingau Musik Festival, Schleswig-Holstein Musik Festival, Kontrasty we Lwowie, Praska Wiosna, Bregenzer Festspiele, Beijing Music Festival, Café Budapest Contemporary Arts Festival czy Klarafestival (Bruksela).

Występowała z towarzyszeniem m.in.: Orkiestry Filharmonii Narodowej, NOSPR, Sinfonii Varsovii, NDR Sinfonieorchester Hamburg / Elbphilharmonie, China Philharmonic Orchestra, Orquesta Sinfónica Simón Bolívar, Orchestre Philharmonique du Luxembourg, BBC Symphony Orchestra, Israel Symphony Orchestra Rishon LeZion, London Symphony Orchestra, Israel Camerata pod batutą wielu znakomitych dyrygentów.

Przez prawie 17 lat współpracowała z Krzysztofem Pendereckim, wielokrotnie uczestnicząc w koncertach prowadzonych przez kompozytora i innych dyrygentów. W 2014 roku uczestniczyła w prawykonaniu „Dies illa” Pendereckiego w Brukseli w ramach projektu Thousand Voices for Peace, rok później nagranie utworu znalazło się w albumie Penderecki conducts Penderecki (nagroda Grammy w kategorii: muzyka chóralna, 2017).

Wystąpiła jako Hannah w prapremierze „Pasażerki” Weinberga w reżyserii Davida Pountneya w Bregencji, a także w Houston Grand Opera, Lincoln Center Festival, Lyric Opera of Chicago i Florida Grand Opera. W głównej roli Lisy w tej samej operze Agnieszka Rehlis zadebiutowała z wielkim sukcesem w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej (TW-ON). W TW-ON pojawiła się również w wielu premierowych realizacjach jako Maffio Orsini w Lukrecji Borgii Donizettiego, Hagar w Moby Dicku Knapika, Marta w Jolancie Czajkowskiego czy Fenena w Nabucco Verdiego.

W 2016 roku zaśpiewała partię Amneris w „Aidzie” Verdiego w Estońskiej Operze Narodowej w Tallinie. Przez wiele lat artystka była kojarzona głównie z muzyką współczesną, jednak w 2017 roku (partia Adalgizy w „Normie” Belliniego u boku Edity Gruberovej w TW-ON) nastąpił znaczący zwrot i rozwój jej kariery w kierunku muzyki operowej na światowych scenach, co zaowocowało wieloma debiutami.
Wystąpiła w „Ognistym aniele” Prokofiewa w Opernhaus Zürich, Scottish Opera, Festival d’Aix-en-Provence i TW-ON. Jako Azucena („Trubadur” Verdiego) odniosła sukcesy podczas DomStufen-Festspiele w Erfurcie, w Konzert Theater Bern i ostatnio w Teatro de la Maestranza w Sewilli. Była Amneris i Carmen w Aalto-Musiktheater Essen, Anną w operze „Trojanie” Berlioza w Semperoper Dresden i Feneną w Bayerische Staatsoper w Monachium, Chiwrią w „Jarmarku soroczyńskim” Musorgskiego w Komische Oper Berlin czy ostatnio Waltrautą w „Zmierzchu bogów” Wagnera w Teatro Campoamor (Oviedo).
Pod koniec 2019 roku wykonała całą serię spektakli „Requiem” G.Verdiego w Zurich Opera House.
W 2020 roku wystąpiła m. in w Narodni Divadlo w Pradze w roli Amneris w „Aidzie” G.Verdiego.
Pomimo, że wiele produkcji operowych i koncertówzostało odwołanych w okresie pandemii, to przed artystką jest nadal wiele kolejnych debiutów i scen operowych. W planach ma występy w Opera Australia, Teatro Massimo di Palermo, Opernhaus Zürich, Teatro San Carlo Napoli, Dutch National Opera, Teatro Real w Madrycie, La Scali, Théâtre du Capitole w Tuluzie, Royal Opera House i innych.

 

Łukasz Konieczny
Urodzony w Łodzi. Absolwent Akademii Muzycznej we Wrocławiu. Brał udział w wielu kursach mistrzowskich takich pedagogów i śpiewaków jak prof. Christian Elßner, Deborah Polaski, David Syrus, Jane, Henschel, Linda Watson, Franz Grundheber. Kursy aktorskie w Międzynarodowej Szkole Filmowej „IFS“ w Kolonii uzupełniły przygotowanie sceniczne śpiewaka. W latach 2011-2019 solista Opery Reńskiej w Düsseldorfie. Posiada w swoim repertuarze ponad 50 ról operowych, m.in. Bartolo (Wesele Figara Mozarta), Crespel (Opowieści Hoffmanna Offenbacha), Rocco (Fidelio Beethovena), Sparafucile (Rigoletto Verdiego), Banco (Macbeth Verdiego), Fafner (Złoto Renu Wagnera) i Hunding (Walkiria Wagnera) czy Minotaurus (Ariadne Martinů). Występuje również systematycznie z repertuarem koncertowym.

Zdobył nagrodę specjalną w Międzynarodowym Konkursie Pieśni w Istambule w 2010 r. Łukasz Konieczny odniósł znaczący sukces w roli Polifema w scenicznym prawykonaniu opery Acis i Galatea Händla podczas Międzynarodowego Festiwalu Händlowskiego w Halle w 2013 roku. Ważnym wydarzeniem było również wykonanie partii basowej w Les Noces Strawińskiego na festiwalu Klavierfestival Ruhr 2013 oraz partii basowej w Polskim Requiem Krzysztofa Pendereckiego podczas Festiwalu Muzyki Polskiej w Krakowie 2014. W roku 2015 śpiewak debiutował w roli Rocca w operze Fidelio Beethovena w Mainfranken-Theater w Würzburgu.

W Polsce wystąpił m.in. w roli Dr Behrensa w prawykonaniu opery Czarodziejska Góra Pawła Mykietyna w reżyserii Andrzeja Chyry na zamówienie Festiwalu Malta 2015 w Poznaniu. Opera pokazana była m.in. w ramach festiwalu Warszawska Jesień 2016. W 2017 roku Łukasz Konieczny zadebiutował na deskach Bawarskiej Opery Narodowej w Monachium jako Barone Douphol w operze Traviata Verdiego w obsadzie razem z m.in. Plácido Domingo i Dianą Damrau. W Théâtre du Capitole w Tuluzie wystąpił w Requiem Mozarta. Na scenie drezdeńskiej Semperoper można go było zobaczyć w sezonie 2017/18, gdzie występował w roli Crespela Opowieści Hoffmanna oraz jako Lodovico Otello Verdiego. W tym również sezonie Konieczny wziął udział w gościnnym występie Opery Narodowej w Dubaju, gdzie wystąpił w roli Faraona w Aidzie Verdiego. Łukasz Konieczny wystąpił w światowej premierze opery Alka Nowaka ahat ilï – siostra bogów do libretta Olgi Tokarczuk w ramach festiwalu Sacrum Profanum 2018. W 2019 ramach Roku Moniuszkowskiego artysta zaprezentował pieśni Stanisława Moniuszki podczas recitalu w Warszawskiej Operze Narodowej.

W trwającym sezonie Łukasz Konieczny wystąpi w Warszawskiej Operze Narodowej m.in. jako Sparafucile Rigoletto Verdiego, Skołuba Straszny Dwór Moniuszki oraz Faust Ognisty Anioł Prokofieva oraz jako Polifemo w operze Aci, Galatea e Polifemo Händla w ramach festiwalu Dramma Per Musica. Powróci również gościnnie jako Fafner w Złocie Renu i Siegfriedzie w Operze Reńskiej w Düsseldorfie.

kontakt

Kontynuując przeglądanie strony, wyrażasz zgodę na używanie przez nas plików cookies. więcej informacji

Aby zapewnić Tobie najwyższy poziom realizacji usługi, opcje ciasteczek na tej stronie są ustawione na "zezwalaj na pliki cookies". Kontynuując przeglądanie strony bez zmiany ustawień lub klikając przycisk "Akceptuję" zgadzasz się na ich wykorzystanie.

Zamknij